Powered By Blogger

mardi 17 février 2015

Σmmuri: anmɣur ger ismɣuren

Igllin n Σmmuri Mbaṛk iga ɣ yan inmɣuren n uẓawan n Umaziɣ. Mqqar iga igigil, inker-d ɣ tekrrayt d tekctataft, ifeka as Ṛebbi yat tesfekt bahra ixatern ɣ umnid-ad n umarg, tussena n imassen d yat taqqayt n urɣ. May-ann ad t yuln ay-lliɣ iga tabudert idder nit sul, ur ta akkʷ immut. Ẓer at aɣ ka maydd medden lli t yalan lliɣ ssenen is yafuḍ s tegemmi nnes iggʷran.

Zund akkʷ tarwa n tasskt nnes lli ka ittesisn s usnflul, Σmmuri iga ɣ yan lli d-yiwin amaynu lliɣ isbedd nettan d kra ismunen nnes, tarabbut lli bahra ittubdarn : Usman. Waxxa tekka unckk lli tekkan usman lli s as inna walli t innan, anza nnes ɣ uẓawan nneɣ iggut bahra ! S yan wawal yaḍn, tesker yat tegrawla mqqurn lli ilan yat teɣlaɣalt nn-itteggern i tuggugt.
Maxx lli tebedd terabbut-ad ? Ad ur nettu hati iggutn iɣnan lli iran ɣik-ann. Slawattinn ɣ isggʷasen-ann n 70 lliɣ sul tefeka i Ibɛtiyen d Iɛrubiyen lli ur innan ad ka kḍun i Umaziɣ imil ad t ttannayn isker yat tewwuri ilan aswir amaḍlan. Willi ddernin tiwut-ann, hati illa ɣ iguyya nnesen amjiggaṛ iqqurn lli illan ger Nass-Lɣiwan d Usman. Yan nnesen ur ar itteḥidi yan ad ttinin inagan n ɣ akud-ann.
Lliɣ yad tebḍa terabbut, izzugʷaz igllin n Σmmuri ɣ uɣaras nnes d ixf nnes. Macc ur jju nn-yaggug f temagit n uẓawan nnes lli s ttusan dar imiriten d imssfliden nnes. Ad ka igger i tedinant nnes ar tessent is d nettan ay-ann. Tiɣawsiwin lli f a isawal gant bedda tamagit Tamaziɣt, tayri, tarwa d immurkisen yaḍn n tudert.
Waxxa iggʷez Σmmuri akal, tallɣatin lli d-ifel ur sar tent sis ttun medden. Rad bedda iɣama ɣ iguyya nnesen ar t id kʷttin. Zund akkʷ inaẓuṛen iqqburen lliɣ rad nebder Hajj Belɛid, Anccad, Janti d wiyyaḍ d wiyyaḍ. Yah, ur d felen ayda ura igʷmma ura ibgrʷmma, macc felen-d amarg d iwaliwen ur ittemtatn. Ɣay-ann af rad bedda neg Σmmuri ɣ tiṭṭt mqqurn, acku is imqqur, tesssimɣurt taysi nnes. Amsifaḍ a anmɣur ger ismɣuren!

mercredi 11 février 2015

Ayt Ṣalḥ: « Tirra as rad tkk tutlayt abrid n tudrt. »

Ṣalḥ Ayt Ṣalḥ iga ɣ yan iεzriyen lli skern tagrawla ɣ umnid n tirra ɣ tskla tamaziɣt. Yah tagrawla illan d ixf nns. Acku ur izray imalass ar kiɣ aɣ nnan hati iffaɣ d udlis yaḍnin amaynu. Nettan nit iḍi d ussan ad yan warra n tullisin lli mu iga s wassaɣ: Tujjut n irifi. Nsawel dis, ɣer at aɣ ma rad aɣ yini!

Is tufit ad daɣ tinit mad tgit ?

Nkki  giɣ s wassaɣ salah ait salah, amzraw g tzuni n tɣuriwin timaziɣin  g tɣiwant n tskla d twsniwin  tinafganin tasdawit n ibn ẓuhr g ugadir, ḥmlɣ ad aqqraɣ i tskla tamaziɣt  ula d tskla tanafgant  n umaḍal, da  ttaraɣ  tullist d tmdyazt d ar  ttarmɣ awd asuɣl.

Man agu ad dar-k illa ufrak s timmuzɣa?

Afrak inu s tmmuzɣa tizi da  lliɣ g usinan n ussmdi « lεirfan » g tɣrmt n « lgrdan » tama n trudant  slawa nn  akkʷ  v  iẓẓil n « umussu amlmad amaziv »  lli  yusin iswingimn d innaw  n umussu adlsan amaziɣ  lli  illan  g  tsdawit tamṛṛukiyt, d ɣ  wakud ann ar  anɣ  ttini « wiyyaḍ » awal  nnun ur igi awal  iga ɣas tantala,d ur darun amzruy ula tussna, aya  nn ad anɣ yujjan ad nasi asafu n unaẓaṛ, d tugtt n isragn iwsn fad ad darnɣ ittyagal usqqsi n tmagit, slawan akkʷ  tizi  lli ḍṛn gr ifassn  nnɣ idlisn n uswingm d tflsaft lli sawalnin f imummak n tmagit d izrfan n ufgan d tlelli.d ismd uggar  ufrak  n tmmuzɣa ; lliɣ iyi  iṭṭay unmhal n usinan n ussmdi ɣ tɣri dffir mad  lsiɣ « t-shirt » ittyara gis uskkil n tfinaɣ « yaẓ » . Ilmma tack d tfka aḍnin, tizi da lliɣ g tmsmunt taẓṛẓit  n tussna tamaziɣt lli mi ila waddur  alliɣ uḍiɣ s tɣri akud ann, nlmd gis ula  agudi n tɣawsiwin ula ntta.

Manikk ad tskert ay-lliɣ tkcemt abaraz-ad n ussggru d usnflul?

 Ɣ tizwiri ssntiɣ s kra n iswingim tlulliynin ɣ ixf, art n tzmmemɣ g yan ulug mqqurn ilmma ar  nn  ttarmɣ tamdyazt d ar sis drruɣ imussutn da isnmala usinan zun d ussan idlsann d tinnawin f tmdyazt lli  ittwayskarn g tmrslt lli ɣ aqqraɣ akud ann mqqar ur ttwayskarnt  f  tmazivt, tirmit n tirra  inu akud ann tzdi bahra d tɣnsa ɣ ugns n usinan n ussmdi « lεirfan », ilmma sbuɣluɣ aswir inu g yigr ad tizi da lliɣ g tsdawit, d ula lli mmaqqarɣ d imazzaln n tzlɣa n tirra n imaratn s tmaziɣt zzrin anɣ mnnaw ismuttgn g yigr n tirra ilmma ar nn nkkat anfa i yill n tirra.

Maxx tirra?

Tirra,fad ad  d nssuffɣ inzgumn d twngimin da ttxitirnin g ignsiwn nnɣ, nttnti  as  rad tkk tutlayt  abrid n tudrt, ad tsku tawila nns, ɣaman iswingimn d isyafatn da d yugm ufgan g tutlayt  lli as turu tussna nns taymmit  gan imɣluln maqqar immut umara, tirra ad iga tɣarast lli s rad tssaɣʷḍ tutlayt tikni lli  tt  issiḥln tasutin, s tirra rad nili.

Maxx tirra s Temaziɣt?

ɣ wamun nnɣ tlla gis tafransist d taεrabt, tutlayin ad uran gisnt imaziɣn fkin asnt tarragin attuynin uggar  n mad as fkan id bab nns,d nkkʷni nga id bab n tmaziɣ, iɣ as ur nfki, ur illi mad rad as ifk, ur illi amr mad gis ittraẓẓan iskkiḍn gis buɣlanin.illa  fllaɣ ad  sis  nttara ḥuma ad nkkis irafan i tguri « taguri irufan iqqan d ad tnɣ irafan » mk da s inna  igllin  n dda Σli sidqi azayku, yini ula g tzwart lli yura i twckint n tmdyazin « tinitin » n muhmmad wagrar : « wanna iran ad ifk i tmaziɣt kra, yara kra »

Man anaw n immukrisen ad nn gis tufit?

Ar ɣil ad ur ufiɣ ad sawalɣ f imukrisn, acku ḥra ssntiɣ tawada inu tasklant,d ur ad ssgzlɣ imukrisn g is ar aqqran imɣran tamaziɣt n d uhu, amukris ad iga akkw win tutlayin wamun nnɣ,d maya nn ur anɣ igi tabbayḍaṛt g dat n usnflul d tirra, ar ɣil ad amukris iga t : tanawayt n tutlayt tamaziɣt,acku illa umukris n yirm d mnnaw inummak da ittilin dar yat tguri  sg tiɣrmt ar tayyaḍ nɣ d sg tasga ar tayyaḍ, aylli d  ittawin ad nagʷl yan usqqsi zund : man tutlayt as rad nttara ? is d tad igan tanawayt nɣ d tad igan tasgawant ?

Sawl aɣ imikk f warraw-ad nnek iggʷran, Tujjut n  irifi!

Tujjut n irifi tga tadla n tullisin, tusi gr tasniwin nns mrawt tullisin  lli  naḥya g isntal da ḥbblnt. Tadla ad tga tayafut tg ula yan iẓmi n kra n tmsirin nɣ d tidyanin da ittddr  ufgan amaziɣ d ufgan akkʷ s umata, azwl « tujjut n irifi » izzgzl irifi  ann da anɣ ibbagn d wad s anɣ ḍfn, mqqar iga irifi nkkni ijja anɣ, immim, acku nssimimt i  ixfawn nnɣ s inttitnd itagn imaɣraḍn  da nusi nklu sisn tudrt nnɣ

Manikk as a ttannayt addad n teskla Tamaziɣt?

Taskla tamaziɣ ar nn tettasi aẓmmaẓẓl s wayyad, tiεεurma awd nttat tẓmmem amngt nns g yigr n tskla s inawn nns akkʷ, d ar  nn ẓṛṛaɣ mas tsɣawsa tskla nnɣ s tawjiwin tisklanin, ad yili unyalkam gr imaratn d tmaratin, d tɣawsa da iẓiln, tlla ɣil ad g tskla tamaziɣt ad tt igan d : tilit n tmɣart g usayrur asklan. taɣawsa  da  igan takswat lli  s  tsɣawsa tskla tamaziɣt iga t : « afran » iqqan d ad  ttwaysrasnt  tirsal n ufran i tskla tamaziɣt, acku nttan  ar  issiff tiwuriwin tisklanin, isti mad igan taska g mad tt ur igin. bac ad ka nrggʷi  ar tigira tḥlb tt tskla tamaziɣt.





vendredi 6 février 2015

Dikr:"Riɣ bdda ad geɣ tamarat!

Zahra Dikr tga yat ɣ trbatin lli yusin aẓaẓu n Temaziɣt, irintt ad tlkem aswir yattuyn. Ur jju d nettat ad itterkkakn ad tekcem amaḍal n usnflul d usggʷru s wawal n Imaziɣn. Kra n imalassen ay-ad, teḍit-d yan udlis. Ɣay-ann af d-is nemsawel. Ẓer at aɣ ma rad aɣ tini!

Ma tga Zahra Dikr?

Zahra Diker tga  yat tεrrimt tamaziɣt zud akkʷ tiεrrimin n tmurt nnɣ, id baba-s zwarnin ggʷzn-d zzɣ Imsgginn s tɣrmt n Bnsrgaw, ɣ-inn aɣ tlula nttat tɣr gis tinml tamnzut d usinan. Σzzan dar-s tazzanin, tg taslmadt nnsn, tkf asn ula ɣ usnflul nns d tirra mad srsn iẓlin, ig winnsn. Tullist d usnflul s tutlayt tamaziɣt gan dar-s nttat yat tmasayt lli bdda tra ad  tlkm, tsslkm tt.

Maxx lligh tstit aɣaras n tirra d tskla ?

Iɣ d-uckiɣ ad sqsaɣ ixf inu is d nkkin ad istin taɣarast n tirra d tskla d uskkil, nɣ nttat ad yyi istin, ar nn-ttafaɣ is bdda riɣ ad geɣ tamarat ig dar-i yat twwargit, yan wawttas nn-yaggugn, mmaɣeɣ bdda ad t lkmɣ s tẓẓiḍṛa d tuwwuri iẓiln idusn ; ad akkʷ ur nttu asnflul d tirra gan zud tifawt tẓḍaṛt ad srs tssigʷlt tlkmt s tt, tẓḍaṛ nttat ad taf aɣaras nns tlkm k inn ɣ-inn ɣ tllit.

Maxx tirra s Temaziɣt ?

Asqsi ad issusm yi bahra, lliɣ ssntiɣ tirra ssntiɣ tnt s tutlayt n taεrabt, ɣ umzwaru akkʷ ssntiɣ s tullsit n wazzan kra n trmitin mẓẓinin, ad d-urriɣ iniɣ iz  ɣ tizi yan yiwi iyi wasif n tmdyazt iggut mad gis ɣriɣ yigut mad gis uriɣ. Tssusm iyi tmdyazt s tamimt n tguriwin d wafulki n izlan d twlafin gisnt illan slawan  akkʷ lliɣ usint mad idusn yiẓiy, yack id yan wass lliɣ illa yan umsawal gr iyi d immi nsawl f tmdyazt n zzik s tutlayt n tεrabt ; lliɣ as nniɣ "mddn ad uran kra wawal immimn ifulkin yusin tiwlafin ẓilnin idusn ", ɣ-inn aɣ iyi tnna immi " awd nknin Imaziɣn darnɣ tamdyazt ilin darnɣ imdyazn uran mad ifulkin iẓḍaṛ ad akkʷ yaf mayan lli km issusmn kmmin ɣilad " Xtt-ann ad dar-i igan tanqqiḍt n ummutty,  zzɣ tizi-ann ad ssntiɣ ar tlliɣ ar snubuceɣ, afɣ-nn ma s tɣwẓan immi,  awal nnɣ d tutlyat nnɣ  gis mad iggutn yattuy, nẓḍaṛ ad nsslkm taskla nnɣ tamaziɣt s iskkiln nnɣ d usnflul nnɣ ; yiẓḍiṛ yan wass ad tlkm amaḍal akkʷ.

Teḍit-d yat tewckint n tullisin, is tufit ad aɣ fell-as tesawelt ?

Iga "Yuftn ɣ tagant n isafarn" tirmit inu tamzwarut ɣ igr n tirra d usnflul s tmaziɣt. Tawngimt nns taxatart f yan ugḍiḍ isawaln lli igan s wassaɣ Yuftn. Iddr Yuftn ɣ tagant  n igḍaḍ ɣ ufra d tumrt. Ɣ yat tizi ar dar-s ttili yat tmmukrist taxatart lli ɣ ittaḍn nn uzgn n igḍaḍ n tagant, ɣ-inn aɣ tlla tmasayt dar Yuftn ad d-yawi asafar i ayt dars d ayt tagant akkʷ lli mrrtnin ttaḍnnin  igllinn. Rad nn yaf Yuftn ixf nns ɣ tugt n tdyanin d tmsaksalin gisnt tid mimnin d tid ṛẓagnin, Yuftn s ul nns mlluln d iman nns iẓiln ur jju d nttan ar an iɣaman ɣ kra imizi bla d gis ifukka, yaf tilelli nns d tumrt, yiws ad bdda unlli nns icrmdn d trrugza nns awd imddukkal nns. Tullist n Yuftn tusi inumak idusn, gr tmsaklsalin n Yuftn iẓaḍṛ imɣri mzzin ad nn yafi tugt n tbratin lli s isɣawsa ɣ tudrt nns, iriɣ ad t lkmnt  s tɣarast ifulkin yusin yat tamimt n wallas d tin tguri d usnflul yattuyn, Yuftn ad igan asad n tullist ad ssutrɣ ad isslkm tibratin n tayri d ufra d wafulki.

Mani ɣ rad s-tt yaf yan nna iran ad s-tt iseɣ?

Tullist n " Yuftn ɣ tagant n isafarn " tlla ɣ tsdlist…..

Is llan iṣnfaṛen yaḍen ?

"Azmumg imicki" iga tullist inu tiss snat s tutlayt tamaziɣt ɣ igr n tskla n wazzan, tffɣ-d s twisi n tzlɣa n tirra d tmawast n tussna, ussan ad nit ad iẓṛa tifawt. ɣ mad nn ur yaggugn rad tili ɣ tsdlist awd nttat. Tili dar-i yat twckint n tullisin n wid mqqurnin tga s uzwil "Kiyyin d nttat d tcamir" ssutrɣ ad tffɣ s tifawt ɣ mad nn ur yaggugn iɣt inna Ṛbbi. Ussan-ad ssntiɣ tirra n tullist inu tiss kṛaḍt n wazzan lli mmu stiɣ s uzwil  "Asrdɣyul d trgʷa n waman" .

mercredi 16 juillet 2014

Ma rad issnes takat lli ka ifdaddin γ Teγrdayt ?

Ṭṭeẓa n iyyiren ay-ad ad ukan llan inhittifen γ teγremt n Teγrdayt γ tesga n Ayt Mẓab γ iffus n temazirt n Ddzayr. Iggut mad ittunnan f isragen n tassast-ad lli ur ta jju iran ad tili ijji ura kra n tasarut. Macc yat teγawsa teffeγt turda : ad s-tt igan d ṭṭeẓa n imanen lli g-is iḍeṛen igllinen. Ar γil-ad ur ta jju tteyamaẓen willi asen igan agʷri. Acku ibulisen d id bi-izmawen n wawnk n Ddzayr lli illan γ Teγrdayt , kkan tama n iγnan n Ayt Mẓab, Icɛambnin, kra n Waɛṛaben lli tt inn ikkan gar γar imgudgen γ idazzen n Tiniri.

Nessen akkʷ is medden n wawnek n Ddzayr ur nnan a amar i Imaziγen ina asen ad gen inna ran. Ur ad jju nettu tamdiwin n idammen lli ffin γ temazirt n Izwawiyen lliγ neγan ur d imikk n medden lli d ka iffaγen s teswak  ad awsen γ tewadiwin n isuteren n izrefan nnes.

Macc ammukris n Ayt Mẓab ur iga γar is gan Imaziγen ar sawalen tamaziγt sul ar fell-as ttenɛaṛen, asin ssiɛr nnes. Ammukris nnesen akkʷ bahra mqqurn iga t masdd is gan Ibaḍiyen, yat teγarast γ usged n Lislam lli illan ura γ Udrar n Infusen γ Libya d Temazirt n Ʃuman γ ammas n iffus n zund-tigzirt n Waɛṛaben. S yat teguri yaḍn, gan tadrusi ilan imiskkuk γ tuẓẓumt n tuggʷt n Ayt Ddzayr lli gan Imalikiyen.

Meqqar d γik-ann taγawsa-ad ur bahra ttumnid. Ɣ dar-i nekkin, rad iniγ llantt snatt teγawsiwin lli isregen i Waɛṛaben d usttif n Ddzayr ad iri ad ibbi iẓuṛan n Ayt Mẓab. Tamzwarut gan s-tt tasmin. Ixaṣṣa ad yili γ ixfawen nneγ masdd Ayt Mẓab gan medden tt iwin γ ixfawen nnesen, ili g-isen tewisi ger-at-sen, gen isbbaben γ kra iga tt mani γ Ddzayr ura beṛṛa nnes. Ɣ yat teguri, gan medden iẓḍaṛen i ixfawen nnesen. Ur ar nn-tteggan afus nnesen s yan ura ar t tteḥẓẓaṛen.

Taγawsa tiss snatt lli bahra ixateren gan tt una n wiýýan lli nn ur yaggugn i tefrawt n Ayt Mẓab. Zzeγ kra n issggʷassen ay-ad Imaziγen n akkʷ n Temazγa ssfalen ar sawalen f tin-iman nnesen, zɛma ran ad asin ixfawen nnesen γ tesggʷin nnesen. Ur sul ran tanbaḍin tinammasin ad nn-kccementt γ usigez n teγawsiwin nnesen acku tteṛeẓantt γ kra iga tt mani. Ur sul dar-sentt illa mad d-ttalentt ura mad nn-srusentt.

Tanbaḍt n Ddzayr, nettat, ar ttannay s yat tiṭṭt ixʷcenn bahra amussu-ad n id tin-iman slawa tt inn γ dar Ayt Mẓab. Iγ d-yiwi Ṛebbi tella dar-sen kra n was rad awin una n wiýýan lli illan γ temazirt nnesen. Iγ iga may-ann tillawt kra n wass, Ayt Mẓab lli yad igan irgazen rad smeden γ tirrugeza ar kiγ akkʷ ufen mad illan γ Ddzayer ura beṛṛa nnes.  Ɣay-ann af akkʷ kkaten ayt tebaḍt n Ddzayer ad t ur ig uzmez. S manikk ? Ad ẓẓun, zugen γ Ayt Mẓab nγ ten akkʷ neγan.


mardi 15 juillet 2014

Iming n Tuẓẓumt: Kiwan d ṣaḥa nnes

Kra iga tt imikk n tizi, iqqan-d ad tenker takat γ Iming n Tuẓẓumt. Is akkʷ iga γay-ad nneγ tamyurt. Inna s teswulit iẓeṛi ar ttannyat γar idammen, imṭṭawen d teʷmma xʷlanin.

Macc illa yan usqqsi idrus mad tejju ifekan : man ṣaḥa illan dar medden-ad  ad ttemciṛṛin ger-at-sen kra iga tt assggʷass nγedd sin ? Is d is ad ka nkkeren ar ttemaγen ? Uhu, ad ur tejlum ixfawen nnun, kra iga t yan g-isen illa dar-s usiḍn nnes lli ikkat. Medden-ad ssenen ma γ as qqenen. 

Ḥamas, nettat, ar tesggil, γ umzwaru, ad temel i umaḍal  is sul tella γ iggi wakal. Hati zzeγ lliγ umeẓen imγnasen nnes sin Udayen lli mu tentt llemen, ssnnen manikk rad teg teruri n Iṣṛail. Uggar, illa γ ixfawen is rad nn fell-asen teffi aqqryal ijddern aẓṛu ura akal. Macc γay-ann akkʷ ur ten ihul ura issiḥel ten. Acku ur d nettenin ad s-tt icttan.

Awttas n Ḥamas wiss sin iga t ad tesarkes medden. Slawa tt inn akkʷ Imuslemen lli yuzzelen ar as akkan idrimen f idrimen s tesga-ad ur t-ad. Ɣar tamazirt n Wamur n Wakuc lli igan yat γ temizar lli akkʷ iɛdemen γ umaḍal teg-ann ifassen s uqqʷrab tefek mad itteggan smmus n id mlyun n udulaṛ. Ad akkʷ ur nesawel f temizar n zund-tigzirt n Waɛṛaben lli izzumman s idrimen lli d-ttekkesentt γ wiɉɉan lli ka dar-sentt igan isaffen. 

Mma Iṣṛail, nettat, tera ad temel i umaḍal ura akkʷ aḍjaren nnes, lli ur innan a amar nnes, is d is  ur ad s-tt isbedd kensis ar kiγ tejder s takat tazgzawt wanna iggern i tarwa nnes s mad iggutn ura mad idrusn n gar. Tamatert n may-ad hati teẓeram tt akkʷ γ Gaza d tesggʷin nnes lli mu tesuqqes : had mad itteyagasn, had mad immutn, had mad inufln…

Awttas wiss sin n isrtanen n Iṣṛail iga t ma s ar bedda kkaten ad nn akkʷ dar-sen acken udayen n umaḍal. Hati ur felen mad asen ur skeren. Acku iggut mad ur iran ad iddu ad izdeγ γ-inn meqqar asen akkan kra iga tt taγawsa. Inaγan bahra xʷcnnin n Iṣṛail lli iẓeṛṛa umaḍal akkʷ ar ttesmad γ uḥaca n mar-Udayen waxxa ur dar-sen kra n unyalkam d wawnk n Iṣṛail. Zund ay-lli ijṛan uḥzzan n Tegmmi-Tumlilt lli yumeẓ yan jalluf isγruct ay-lliγ ka! Imikk ad t akkʷ ineγ.

Ɣ Tegira n wawal inu, rad iniγ masdd iciṛṛi-ad lli illan ger Ḥamas d Iṣṛail hati kra iga t yan mad nn g-is ikka. Medden-ad ur ad ka ttackan mmaγen. Ar zwar swingimen menckk ɛad ad ajjen aqqryal ad isawel. Macc ammukris lli illan : medden ur iskiren yat ura illa yat γ ixfawen nnesen ad s-tt bedda ittagʷelen i id mat-s-en. 

jeudi 3 juillet 2014

Asnus bu-tiddat

Ad ig udlis asmmun nnek g umuddu, kigan d yan ad t gis iskrn, mac ad ig ungal n mass Ḥasan Awrid asmmun nnek awal yaḍnin ayan. Muddiγ γ ungal-ad lli isawln f adribal. Yan uεrrim d iswan g iγbula n tussna, ul nnes ar ittiri mnnawtt tiwtmin, macc yat gisntte rad as teg agwri. Tega lal n urgaz, bac ad ssruren tayri nnesen,– nttan d tad ann ittiri- ssuteren i Ḥanub timkkilit taqibṭiyt ad asen tesker kra n tissi lli rad ten irar gan igḍaḍ.

Macc Ḥanub tesurri t iga aγyul bi-imzgan. Ɣ-id rad g-is irfufn udribal lli rad ig asnun. Rad ittekka ger iḍuṛan ku aḍwwaṛ d manikk s ar t ismgal. Illa dar willi dar icca takuṛayt (Ayt yis), yili willi g-is skernin Akuc nnes (Ayt usnus). Macc mqqar iga aγyul yiwi-d f kigan n tiddat n umun n temazirt n Wamur n Wakuc, kigan n idγaren s wassaγen nnesen n tidt. Kigan n isqqsitn f usdurriy n Iṛumaniyen d wiyyaḍ... kigan n iwaliwen f tidt n umadan n tamazirt n Wamur n Wakuc....

S yat tguri, Ḥasan Awrid g ungal ad nnes “سيرة حمار ”, inna kigan s ils n usnus, s ils n bu-tidt. Mqqar inna masdd ungal ad yiwi-d tawngimt nnes zzeγ udlis n ufulay, Awrid isres isqqsitn n temagit, n umzruy , n Wamur n Wakuc γ tisit ifawn.

Yura t Xalid U Bella 

lundi 30 juin 2014

Yat teγeri ifjjijn i tadla ifjjijn γ Uglu ifjjijn

Iγ nenna tamdyazt taṛumanṣit itteyaran ar d-nekwtti Cciksppir (Shakespeare) dar Iṛumiyn ; nekwt id Niẓaṛ Qebbani dar Waɛṛaben ; nekwt id Ʃyad Alḥyan dar-neγ nkkwnin Imaziγen. Mas Ʃyad Alḥyan iẓḍaṛ ad yasi assaγ n umdyaz aṛumnaṣi mk-lli aγ imela γ tadliwin nnes n temdyazt zwarnin.

Ussan-ad issntem aγ Ulḥyan ma s d d-iga amdyaz lli ur ittellin s teguri, macc taguri-ad d-itteggan iẓmmuẓẓal nnes ar s-is tettelli. Issntem aγ ula ma s d aγbalu nnes ur ar itteγar, may-ad lliγ d-iḍi tadla nnes n temdyazin itteyuran s tutlayt Tamaziγt tiss kṛaḍt lli mu iga s wassaγ “ Ajnḍiḍ n tewargiwin “.

Imγeri tizi nna γ nn ḥra iluḥ asmmaqql nnes f usatel n tewckint-ad rad t inn ildi unuγ n ul. Tizi nna γ nn-yudd γ unuγ, rad yakwz ma s t druntt snat tematarin n usqqsi lli mi ittidrus uklu nnesntt kra s ar ttimγurntt imikk s imikk. Tadugamt-ad neẓḍaṛ ad d s-is nessaggw tifras d ubattu n tadla-ad.

Iγ d-nurri s uzwil “Ajnḍiḍ n tewargiwin” nezmer ad nenna ma s d tawargit dar umdyaz nneγ ar tettqqes, teffl-nn ajnḍiḍ iḥṛṛan γ llan tuggwt n isafaren , slawan akkw iγ nessen ma s d ajnḍiḍ ar ittegga γ tillawt n tezzwit. Netta lli ittussann is ar ijijjiy kra n temuḍan dar ufgan mqqar d lḥeṛṛ nnes.

Iγ nn-neluḥ yan usmmaqql amzwaru γ jaj n tadla-ad ar tt inn nettafa tessnta s isqqsiten tegguru s “macc “. Amdyaz zziwznt isqqsiten nnes lli ittemattayen ger “ini iyyi maxx ? “ d “ is d is ur tessent a lalla ?” Agwnes n isqqsiten-ad aγ ar nemṭṭi tawala nneγ lḥeṛṛ n ujnḍiḍ n tewargiwin, naggw-nn s tuntulin d tilli iḥba iḍ n ku yan, slawan akkw iḍ n umdyaz.

Tizi lli γ ar itteqqel s temrarut n tad lli t izziwzn, iliḥ as tt ad t id tellil aγ ar ittercu ifili n unaruz lli γ yumeẓ umdyaz. May-ad ad d-iwin ad d-tenḍeṛ teguri n “macc” γ tegira n temdyazt, tessaggw-d udm n teguḍi d uγiluf lli t yumẓn. Yaf as ilmma iγ ka isres anzgum nnes lli t iẓẓuẓin, imḍel assyafa nnes ad t sul ur izziwiz.

Iwaliwen-ad gan γas kra n temitar drusnin iwiγ tentt id f teγeri nu i tewckint-ad. Ẓḍaṛγ ad iniγ ma s d tizi nna γ iγera imγeri tadla-ad rad s tt inn yaf tefssus f ul acku tewattes yad-lli ulawen n imγeran. Iγ tt yad iγera yan ar tt inn daγ telddi ad as yales. Ukan kra iga tt tawala iγ as yules ar nn g-is ittakwz tuggwt n teγawsiwin dranin, mmimnin, yaḍfutn.


Awal iggwran, ayyuz nnek Mas Ʃyad Alḥyan f tadla-ad, tessusm bahra.

Tura t Tezerzit